Moi

In het oosten van het land groeten mensen elkaar kort. Bij het passeren of het terugzien van vrienden en bekenden, collega’s of dorpsgenoten zegt men ‘moi’. Degene waartegen de oosterling ‘moi’ zegt, zegt dat vervolgens terug, waarna ieder zijns weegs gaat. Dat klinkt heel kort, haast ongeïnteresseerd, maar er zit een diepe en ingewikkelde betekenis achter. Deze betekenis gaat verloren, maar daar maken de oosterlingen zich niet druk om.

Aardig is dat een sociaalwetenschappelijke promovendus op het gebied van begroetingsrituelen in de jaren 70 nog onderzoek deed naar het fenomeen ‘moi’. Via een ver familielid van deze promovendus vernam ik de interessante, doch nutteloze details over ‘moi’.

Het blijkt dat ‘moi’ een afkorting is van meerdere zinnen. Dat vernam de promovendus van de laatste oosterling die de oorspronkelijke betekenis van ‘moi’ nog kende. De beginletters van die zinnen vormen de afkorting ‘moi’. Leuk detail is dat het teruggezegde ‘moi’ een andere betekenis heeft.

Volgens de overlevering is de volledige betekenis van de eerste ‘moi’ zo: „Mag ik u vragen hoe het met u gaat? Ook ben ik geïnteresseerd hoe uw familie, vrienden en kennissen het maken. Ik kan u tevens melden dat het met mijzelf en mijn bekenden goed gaat.”

Het antwoordende ‘moi’ dient, wederom volgens de overlevering, zo vertaald te worden: „Met mij gaat het naar omstandigheden goed. Ook met mijn familieleden, vrienden en kennissen is alles naar wens. Ik ben tevens verheugd van u te vernemen dat het goed met u en de uwen gaat.”

Toen de sociaal wetenschappelijke promovendus deze bijzondere uitleg ergens in het begin van de jaren 70 hoorde was hij verheugd. „Laten we deze belangrijke culturele erfenis documenteren, zodat hij niet verloren gaat voor de geslachten na ons!”, riep hij verheugd. De laatste oosterling die de afkortingen kende reageerde daarop minder enthousiast. „Dat vind ik niet zo nodig”, zei deze.

De promovendus was stomverbaasd over zo weinig bijval voor zijn idee. Hij vroeg waarom de oosterling het niet belangrijk vond de culturele wortels door te geven aan de volgende generaties. Die stelde echter dat de betekenis overal goed begrepen werd en dat het gebruik van ‘moi’ niet zou verdwijnen.

Teleurgesteld vertrok de promovendus naar het Amazonewoud om de verschillen tussen begroetingsrituelen onder inheemse indianenstammen te documenteren. Het verhaal gaat dat hij dit werk niet heeft kunnen afronden wegens een begroetingsritueel met een anaconda. Van de omhelzing van deze slang keerde hij niet terug. In Oost-Nederland is het ‘moi’-zeggen nog steeds het meest gebruikte begroetingsritueel.

2017-09-21T10:51:04+00:00 15-03-2017|blogs, platteland|

Geef een reactie